Πόση προστατευόμενη δασική έκταση πλήττεται από πυρκαγιές;

Τρία χρόνια σε αριθμούς

Η αναφερόμενη καμένη δασική έκταση εντός προστατευόμενων περιοχών μειώθηκε απότομα μεταξύ 2023 και 2024 και κατόπιν αυξήθηκε κατά περίπου 45% το 2025. Ακόμη και μετά την αύξηση, το σύνολο του 2025 παρέμεινε κάτω από εκείνο του 2023.

Η ετήσια σύγκριση

Δάσος που κάηκε εντός προστατευόμενων περιοχών

Ιταλία · 2023–2025 · αναφερόμενα σύνολα πλήρους έτους σε εκτάρια

Αναφερόμενη καμένη δασική έκταση στις προστατευόμενες περιοχές της Ιταλίας. Ημερολογιακά έτη· εκτάρια.

Έτος	Καμένο δάσος (ha)
2023	6.732
2024	3.232
2025	4.696

Λήψη δεδομένων (CSV) · Λήψη γραφήματος (PNG)

Αυτές είναι οι αναφερόμενες συνολικές εκτιμήσεις του ISPRA. Ορισμένες αναλύσεις ανά κατηγορία στις εκθέσεις παρουσιάζουν ασυνέπειες· η παρούσα σύγκριση χρησιμοποιεί τις συνολικές γραμμές σε όλες τις περιπτώσεις. Διαβάστε τις πηγές δεδομένων και τους περιορισμούς.

Τρεις παρατηρήσεις δεν μπορούν να τεκμηριώσουν μακροχρόνια τάση. Δείχνουν όμως γιατί η επιλογή ενός έτους μπορεί να αλλάξει την εικόνα: το 2025 φαίνεται χειρότερο σε σύγκριση με το 2024 και καλύτερο σε σύγκριση με το 2023. Χρειάζεται μεγαλύτερη καταγραφή για να κατανοήσουμε πώς αλλάζει το υποκείμενο πρότυπο.

38% τίνος;

Το ποσοστό χρειάζεται σαφή παρονομαστή. Φανταστείτε 100 εκτάρια ιταλικού δάσους που χαρτογραφήθηκαν ως καμένα το 2025. Περίπου 38 βρίσκονταν σε προστατευόμενες περιοχές, σύμφωνα με τη σύνοψη του ISPRA. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάηκε το 38% όλων των προστατευόμενων δασών. Ένας τέτοιος υπολογισμός θα απαιτούσε τη συνολική έκταση προστατευόμενου δάσους, συμπεριλαμβανομένου εκείνου που παρέμεινε άκαυτο.

Το αντίστοιχο ποσοστό ήταν περίπου 31% το 2024. Μετρά πού βρισκόταν το καμένο δάσος και όχι την πιθανότητα να καεί μια συγκεκριμένη προστατευόμενη περιοχή. Η έκθεση του 2024 παρέχει την προηγούμενη εκτίμηση.

Υπάρχει και άλλη χρήσιμη διάκριση. Το 2025, το ISPRA ανέφερε 29.663 εκτάρια καμένης γης σε προστατευόμενες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων δασών και άλλων καλύψεων γης. Τα 4.696 εκτάρια δάσους αντιπροσώπευαν περίπου το 16% αυτού του συνόλου. Τα ποσοστά 38% και 16% περιγράφουν την ίδια δασική έκταση σε σχέση με δύο διαφορετικά σύνολα. Δείτε τον πίνακα 3.8 της ετήσιας έκθεσης.

Πώς μετριέται το δάσος

Οι ερευνητές συνδυάζουν τρεις χάρτες: πού εντοπίστηκε καύση, πού υπάρχει δάσος και πού βρίσκονται τα όρια προστατευόμενων περιοχών. Η κοινή έκταση δίνει μια εκτίμηση προστατευόμενου δάσους που επλήγη από φωτιά.

Το ISPRA χρησιμοποιεί παρατηρήσεις καμένων εκτάσεων του EFFIS και τη δική του ταξινόμηση δασών. Αυτή καλύπτει διάφορους τύπους, όπως φυλλοβόλα δάση, αείφυλλα πλατύφυλλα και κωνοφόρα. Ορισμένη υψηλή μεσογειακή θαμνώδης βλάστηση περιλαμβάνεται στις δασικές κατηγορίες. Ο ορισμός έχει σημασία όταν τα σύνολα συγκρίνονται με στατιστικά άλλων οργανισμών.

Οι χαρακτηρισμοί προστασίας μπορούν επίσης να επικαλύπτονται: το ίδιο δάσος μπορεί να ανήκει σε πάρκο και σε περιοχή Natura 2000. Η πρόσθεση των στοιχείων κάθε χαρακτηρισμού θα κινδύνευε να μετρήσει την ίδια γη περισσότερες φορές. Γι’ αυτό το γράφημα χρησιμοποιεί το αναφερόμενο συνολικό μέγεθος του οργανισμού για όλες τις προστατευόμενες περιοχές.

Η δορυφορική χαρτογράφηση έχει επίσης όρια. Μικρά χαρακτηριστικά μπορεί να βρίσκονται κάτω από την ανάλυση της εικόνας, ενώ το υποκείμενο προϊόν EFFIS μπορεί να περιλαμβάνει προδιαγεγραμμένες καύσεις και καύσεις περιβαλλοντικής διαχείρισης. Το EFFIS εξηγεί αυτούς τους περιορισμούς. Τα στοιχεία περιγράφουν το χαρτογραφημένο αποτύπωμα πυρκαγιάς και πρέπει να διαβάζονται με αυτό το πεδίο κατά νου.

Τι συμβαίνει μετά από μια φωτιά;

Ένα καμένο εκτάριο δείχνει το μέγεθος της έκτασης που επλήγη. Δεν δείχνει πόσα δέντρα πέθαναν, ποια είδη επέζησαν ή πόσο γρήγορα θα ανακάμψει το δάσος.

Ορισμένα οικοσυστήματα έχουν εξελιχθεί με τη φωτιά και μπορούν να ανακάμψουν φυσικά. Άλλα είναι πολύ πιο ευαίσθητα. Σοβαρές ή επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές μπορούν να δυσκολέψουν την ανάκαμψη, να βλάψουν οικοτόπους και εδάφη και να συμβάλουν σε μόνιμες αλλαγές της βλάστησης. Η αξιολόγηση επιπτώσεων πυρκαγιών του ΟΟΣΑ εξηγεί γιατί οι οικολογικές συνέπειες διαφέρουν τόσο πολύ μεταξύ τόπων.

Για την προστασία της φύσης, τα επόμενα ερωτήματα είναι επομένως τοπικά: ποιοι οικότοποι κάηκαν, πόσο σοβαρά επλήγησαν και τι αναπτύσσεται ξανά; Η παρακολούθηση της ανάκαμψης δίνει στο στατιστικό έκτασης το οικολογικό του νόημα. Η αντιμετώπιση κάθε καμένου εκταρίου ως μόνιμα χαμένου δάσους θα έκρυβε αυτές τις διαφορές.

Τι σημαίνουν αυτά για τους διαχειριστές δασών

Τα στοιχεία δίνουν στους διαχειριστές λόγο να εξετάσουν προσεκτικά τις περιοχές τους. Δεν τεκμηριώνουν αν το καθεστώς προστασίας από μόνο του αυξάνει ή μειώνει τον κίνδυνο πυρκαγιάς. Μια δίκαιη σύγκριση θα έπρεπε να συνυπολογίζει κλίμα, βλάστηση, ανάγλυφο και διαχείριση.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος συνιστά προσαρμογή της πρόληψης και της αποκατάστασης στις τοπικές συνθήκες. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει διαχείριση βλάστησης και ενίσχυση δασικών δομών ανθεκτικότερων στη φωτιά, με ομάδες προστασίας της φύσης και τοπικές κοινότητες να συμμετέχουν στον σχεδιασμό.

Η παρακολούθηση υποστηρίζει αυτές τις αποφάσεις. Κάμερες, δορυφόροι και αισθητήρες μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό πιθανών πυρκαγιών, αλλά μια ειδοποίηση χρειάζεται επίσης αξιοποιήσιμη θέση, επαλήθευση και διαδρομή προς τις δυνάμεις επέμβασης. Η τεχνολογική επισκόπηση του US GAO περιγράφει τόσο τη δυνατότητα έγκαιρης επέμβασης όσο και τις δυσκολίες κάλυψης και επικοινωνίας σε απομακρυσμένους τόπους.

Για ένα προστατευόμενο δάσος, πρακτικό σημείο εκκίνησης είναι ο εντοπισμός ευαίσθητων οικοτόπων, περιοχών που είναι δύσκολο να παρατηρηθούν και της ομάδας που ελέγχει τις ειδοποιήσεις. Ο οδηγός μας για την κάλυψη καμερών πυρανίχνευσης εξηγεί τα ζητήματα ορατότητας. Για ευρύτερη γεωγραφική εικόνα, εξερευνήστε την καμένη γη μέσα στο ευρωπαϊκό δίκτυο Natura 2000.